Την προηγούμενη Τετάρτη ο Θέμης Καμμένος, κτηνοτρόφος στο Βαφειό της Λέσβου και γραμματέας στον Παλλεσβιακό Φορέα Πρωτογενούς Τομέα, έλαβε εκείνο το τηλεφώνημα που κάθε κτηνοτρόφος τρέμει τους τελευταίους μήνες στο νησί. Το κοπάδι του βρέθηκε θετικό στα αντισώματα του αφθώδους πυρετού, μιας εξαιρετικά μεταδοτικής ζωονόσου που έχει σαρώσει τα κοπάδια στην Λέσβο, και θα πρέπει να θανατωθεί.
«ΚΟΙΜΗΘΗΚΑ ΝΟΙΚΟΚΥΡΗΣ ΚΑΙ ΞΥΠΝΩ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΕΧΩ ΣΤΟΝ ΗΛΙΟ ΜΟΙΡΑ»
Το απόγευμα που μιλάμε στο τηλέφωνο μού λέει ότι ετοιμάζεται να πάει να ταΐσει το κοπάδι του. Είναι ήδη η πέμπτη μέρα κατα την οποία ενώ ξέρει ότι τα αιγοπρόβατά του θα θανατωθούν συνεχίζει κανονικά το πρόγραμμά τους. Η άμεση θανάτωση, που θα έπρεπε να είχε γίνει, δεν έχει προχωρήσει λόγω της παύσης που έχει αποφασιστεί από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου μετά το επεισοδιακό περιφερειακό συμβούλιο της προηγούμενης εβδομάδας (27/8).
«Έχουμε φτάσει Σεπτέμβριο, πέντε μήνες από τότε που ξεκίνησαν όλα και η κατάσταση είναι χειρότερη, με περισσότερα κρούσματα. Κάτι δεν έχει γίνει καλά. Συντονισμός δεν υπήρξε, σωστή αντίδραση δεν υπήρξε. Η Περιφέρεια, το Υπουργείο, η κτηνιατρική υπηρεσία φέρουν μεγάλη ευθύνη» λέει ο Καμμένος στο NEWS 24/7. «Καταστρεφόμαστε και δεν κάνουν τίποτα».
ΛΑΓΟΥΤΑΡΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ / ΙΝΤΙΜΕ
Ο Καμμένος είναι κατ’ αποκλειστικότητα κτηνοτρόφος και δεν γνωρίζει ακόμα πως θα εξελιχθούν οι επόμενοι μήνες. «Έχω οικογένεια και παιδιά, ο γιός μου δίνει φέτος πανελλαδικές και δεν ξέρω τι θα κάνω, δεν υπάρχει καμία μέριμνα από κανέναν! Κοιμήθηκα νοικοκύρης και ξυπνώ χωρίς να έχω στον ήλιο μοίρα».
ΤΟ ΞΕΣΠΑΣΜΑ ΤΩΝ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
Η περίπτωση του Καμμένου δεν είναι μοναδική καθώς τους τελευταίους μήνες εκατοντάδες είναι οι κτηνοτρόφοι που είδαν την ζωή τους να αλλάζει από την μία μέρα στην άλλη χωρίς καμία άμεση υποστήριξη.
Μέχρι τις 21 Αυγούστου 2026 είχαν θανατωθεί συνολικά 81.060 ζώα, εκ των οποίων 80.151 αιγοπρόβατα, 828 βοοειδή και 81 χοίροι, με τις αποζημιώσεις όμως να σημειώνουν σημαντικές καθυστερήσεις και τους κτηνοτρόφους να μένουν απλήρωτοι για μήνες παρότι το Υπουργείο κάνει λόγω για πληρωμές ρεκόρ.
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ / EUROKINISSI
Παράλληλα, όσοι δεν έχουν χάσει τα ζώα τους ασφυκτιούν οικονομικά λόγω των μέτρων που έχουν ληφθεί για τον περιορισμό της νόσου χωρίς καμία ανάλογη βοήθεια. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι ότι ενώ τα ζώα δεν μπορούν να μετακινηθούν σε άλλα βοσκοτόπια για να τραφούν, όπως συνήθως γινόταν, δεν έχουν ακόμα επιδοτηθεί οι ζωοτροφές.
Κατα την αποστολή μας στην Λέσβο τον Μάιο του 2026, το Υπουργείο είχε αναφέρει στο NEWS 24/7 ότι «για το σύνολο των κτηνοτρόφων της Λέσβου που βρίσκονται εντός των ζωνών περιοριστικών μέτρων μετακινήσεων, προβλέπεται ενίσχυση de minimis για το αυξημένο κόστος ζωοτροφών», όμως οι κτηνοτρόφοι υποστηρίζουν ότι δεν τους έχει δοθεί ακόμα τίποτα παρά τις υποσχέσεις.
Η αγανάκτησή και απόγνωση των κτηνοτρόφων έγινε εμφανής κατα το τελευταίο περιφερειακό συμβούλιο (Πέμπτη 27/8) όπου επικράτησε κλίμα έντασης, με λεκτικές αντιπαραθέσεις και τους κτηνοτρόφους να μιλούν για πλήρη εγκατάλειψη και να περιγράφουν την ασφυκτική τους καθημερινότητα.
Η οργή των κτηνοτρόφων ήταν τόσο μεγάλη που κάποιοι εισήλθαν στο Συμβούλιο και χτυπώντας τα χέρια τους στα έδρανα απαιτούσαν να παραιτηθεί ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, Στρατής Τσομπανέλλης και η αντιπεριφερειάρχης για θέματα πρωτογενούς τομέα, Αναστασία Αντωνέλλη.
ΛΑΓΟΥΤΑΡΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ / INTIME
Η αντιπεριφερειάρχης παραιτήθηκε ενώ ο διευθυντής της κτηνιατρικής παραιτήθηκε προφορικώς και στην συνέχεια ανακάλεσε την παραίτηση του.
Όπως είχε πει στο NEWS 24/7 η Αντωνέλλη, αναγνωρίζει ότι έγιναν λάθη με την καθυστέρηση του ενός μήνα για να φτάσουν κτηνίατροι στο νησί, να ήταν «καθολικά καταστροφική» για την εξάπλωση της νόσου. Αυτή την στιγμή, πάνω από πέντε μήνες μετά το πρώτο κρούσμα, σύμφωνα με το Υπουργείο «η κάλυψη της επιδημιολογικής επιτήρησης έχει ξεπεράσει το 80%, ενώ σχεδόν 700 εκτροφές έχουν ήδη περάσει από περισσότερους από δύο ελέγχους». Διευκρινίζουν δε ότι το ποσοστό αφορά την επιδημιολογική επιτήρηση, ενώ «η διαδικασία της ιχνηλάτησης βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και η ολοκλήρωσή της αποτελεί μία από τις άμεσες προτεραιότητες των κτηνιατρικών υπηρεσιών».
Μετά τις εικόνες που εκτυλήχθηκαν η Περιφέρεια αποφάσισε την άμεση παύση της ιχνηλάτησης και των θανατώσεων, απόφαση που δεν δέχτηκε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
ΒΑΣΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ Η ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ
Οι επόμενοι μήνες είναι ιδιαίτερα κρίσιμοι για την κτηνοτροφία και είναι κομβικής σημασίας το άνοιγμα των σφαγείων για εξαγωγή κρεάτων εκτός νησιού προκειμένου όσοι έχουν μείνει στο επάγγελμα να μπορέσουν να τα βγάλουν πέρα.
Αυτό ήταν άλλωστε ένα από τα αιτήματα που ακούστηκαν πιο ηχηρά στο περιφερειακό συμβούλιο.
Ο Λεωνίδας Κουτσαβλής είναι αγρότης-κτηνοτρόφος και πρόεδρος του συνεταιρισμού Φίλιας. Η Φίλια είναι ένα μικρό ορεινό χωριό της Λέσβου, οι κάτοικοι του οποίου ασχολούνται κατα κύριο λόγο με την κτηνοτροφία και έχουν υπάρξει τυχεροί που ακόμα και σήμερα οι περισσότεροι διατηρούν τα κοπάδια τους. Άλλα χωριά δεν έχουν σταθεί το ίδιο τυχερά. Στην Νάπη, ένα ακόμα αμιγώς κτηνοτροφικό χωριό έχουν μείνει μόλις δύο κτηνοτρόφοι, όπως ανέφερε στο περιφερειακό συμβούλιο ο πρόεδρος του συνεταιρισμού της.
Ο Κουτσαβλής εξηγεί ότι λόγω των μέτρων που έχουν επιβληθεί για τον περιορισμό του αφθώδους πυρετού, τα ζώα είναι σταβλισμένα και έτσι πρέπει να ταϊστούν με ζωοτροφές. Πρόκειται για ένα έξοδο που δεν υπολόγιζαν οι κτηνοτρόφοι αφού συνήθιζαν να μετακινούν τα ζώα τους σε βοσκοτόπια. «Αυτή την στιγμή όλος αυτός ο κόσμος είναι χρεωμένος γιατι αγοράζουν τις ζωοτροφές με πίστωση» λέει ο ίδιος.
Ενδεικτικά, για τα 300 προβατά του με έναν συντηρητικό υπολογισμό χρειάζεται περίπου 160-200 ευρώ ημερησίως σε ζωοτροφές κάτι που μεταφράζεται σε περίπου 5.000 ευρώ το μήνα. Με όσα έβγαλαν από την πώληση του γάλακτος – που φέτος είχε χαμηλή τιμή- δεν μπορούν να επιβιώσουν.
«Αυτή την στιγμή τα ζώα είναι έγκυα. Εγώ θα πρέπει από τέλη Οκτώβρη να τα ταΐζω περισσότερο γιατι τον Νοέμβριο θα αρχίσουν να γεννάνε. Αυτόν τον μήνα που θα αρχίσω να τα ταΐζω περισσότερο μέχρι να γεννήσουν θα χρειαστώ περίπου 18.000 ευρώ σε ζωοτροφές» περιγράφει ο ίδιος. Είναι τυχερός όπως λέει γιατι έχει και άλλο επάγγελμα με το οποίο καταφέρνει αυτή την στιγμή να συντηρεί τα ζώα του. «Είχα σκοπό να αφήσω τις άλλες δουλειές και να ασχοληθώ μόνο με τα ζώα φέτος, αλλά τώρα σκέφτομαι ότι πάλι καλά που δεν το έκανα» λέει με λύπη.
(ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ / EUROKINISSI)
Ο Κουτσαβλής τονίζει ότι όταν αρχίσουν να γεννάνε τα ζώα οι κτηνοτρόφοι θα αντιμετωπίσουν τεράστια προβλήματα αν δεν ανοίξει η αγορά εκτός του νησιού για να μπορέσουν να καλύψουν τα χρέη που έχουν και ταυτόχρονα να συνεχίσουν να έχουν παραγωγικά σε γάλα ζώα. Ειδικά οι συνεταιρισμοί φοβούνται έντονα για την επόμενη μέρα δεδομένου ότι έχουν πάρει με πίστωση αρκετές ζωοτροφές και δεν ξέρουν αν θα συνεχίσουν να έχουν ζώα και γάλα για να τις ξεπληρώσουν.
«Όλοι έχουν χάσει τον ύπνο τους» λέει ο ίδιος και καταλήγει με πικρία, «Στα καφενεία πολλοί λένε ότι δεν θα μπορέσουν να σπουδάσουν τα παιδιά τους. Έχουν δώσει μια περιουσία για φροντιστήρια για να μπορέσουν να τα παιδιά τους να περάσουν σε μια σχολή και τώρα δεν μπορούν να τα στείλουν. Εδώ βέβαια δεν θα έχουμε να φάμε τον χειμώνα, πως να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να σπουδάσουν;»
