Έρχεται η σπάνια «Μπλε Σελήνη»: Πότε θα κορυφωθεί το φαινόμενο

Η έκπληξη με το μέγεθός της!

Το ραντεβού μας με την επόμενη Μπλε Σελήνη έχει οριστεί για τις 31 Μαΐου (για την ακρίβεια, τα ξημερώματα της 1ης Ιουνίου). Και για να ξεκαθαρίσουμε το μεγαλύτερο… spoiler από την αρχή: η Σελήνη δεν πρόκειται να βαφτεί μπλε!

Μπορεί να υπάρχουν δύο τύποι “μπλε” φεγγαριών, αλλά κανένας τους δεν έχει σχέση με το χρώμα. Αντίθετα, η Μπλε Σελήνη έχει να κάνει αποκλειστικά με τον τρόπο που μετράμε τον χρόνο και τους σεληνιακούς κύκλους.

Ο παραδοσιακός ορισμός είναι η λεγόμενη «εποχική» Μπλε Σελήνη και αναφέρεται στην τρίτη πανσέληνο μιας εποχής που έχει συνολικά τέσσερις.

Ο δεύτερος ορισμός, που προέκυψε αργότερα από παρερμηνεία αλλά σήμερα θεωρείται ευρέως αποδεκτός, είναι η «μηνιαία» Μπλε Σελήνη, η οποία αναφέρεται στη δεύτερη πανσέληνο μέσα στον ίδιο ημερολογιακό μήνα. Αυτή ακριβώς την πανσέληνο θα απολαύσουμε στις 31 Μαΐου.

Μπλε Σελήνη… αλλά και «Μικροσελήνη»

Η επερχόμενη πανσέληνος κρύβει άλλη μία αστρονομική ιδιαιτερότητα. Θα είναι μια από τις μικρότερες του έτους, γνωστή και ως «Μικροσελήνη». Αυτό συμβαίνει επειδή το φεγγάρι θα βρίσκεται στη μεγαλύτερη απόστασή του από τη Γη (ακριβώς το αντίθετο από την υπερπανσέληνο).

Ως αποτέλεσμα, η Μικροσελήνη θα φαίνεται περίπου 7% μικρότερη από μια μέση πανσέληνο και 12% με 14% μικρότερη σε σχέση με μια υπερπανσέληνο.

(💡 Σημείωση: Η επόμενη εποχική Μπλε Σελήνη, αργεί πολύ ακόμα, καθώς αναμένεται στις 21 Αυγούστου 2032).

Γιατί εμφανίζεται η Μπλε Σελήνη;

Η απάντηση κρύβεται στα μαθηματικά του ουρανού! Η Σελήνη ολοκληρώνει τον κύκλο των φάσεών της σε περίπου 29,5 ημέρες. Έτσι, μέσα σε ένα έτος συνήθως παρατηρούμε 12 πανσελήνους. Ωστόσο, 12 σεληνιακοί κύκλοι αντιστοιχούν σε περίπου 354 ημέρες, δηλαδή λιγότερες από τις 365 του ημερολογιακού μας έτους.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, περίπου κάθε δυόμισι χρόνια, να “στριμώχνεται” μια 13η πανσέληνος μέσα στο ίδιο έτος, η οποία ονομάζεται Μπλε Σελήνη. Παρότι οι αγγλόφωνοι χρησιμοποιούν τη φράση “once in a blue moon”για κάτι εξαιρετικά σπάνιο, αστρονομικά μιλώντας, συμβαίνει αρκετά τακτικά.

• To παράδοξο του Φεβρουαρίου: Λόγω της διάρκειας των σεληνιακών κύκλων, ο Φεβρουάριος δεν μπορεί ποτέ να «φιλοξενήσει» μηνιαία Μπλε Σελήνη, καθώς έχει μόνο 28 (ή 29) ημέρες. Μάλιστα, κάποιες χρονιές δεν έχει καθόλου πανσέληνο, φαινόμενο γνωστό ως «Μαύρη Σελήνη».

Πότε και πώς θα τη δούμε

Η Μπλε Σελήνη θα φτάσει στο απόγειό της και θα είναι εντυπωσιακά ορατή στον νυχτερινό ουρανό τα ξημερώματα της Δευτέρας, 1η Ιουνίου, στις 04:06 το πρωί. Η Σελήνη θα εμφανιστεί προς την κατεύθυνση του κόκκινου αστέρα Αντάρη στον αστερισμό του Σκορπιού, προτού εισέλθει στον Οφιούχο.

Πότε γίνεται… κυριολεκτικά μπλε;

Κι όμως, το φεγγάρι μπορεί να πάρει κυριολεκτικά μπλε χρώμα, αν και πρόκειται για εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο που συνδέεται με τη… Γη! Το 1883, μετά την τρομακτική έκρηξη του ηφαιστείου Κρακατόα στην Ινδονησία, τεράστιες ποσότητες στάχτης εκτοξεύθηκαν σε ύψος 80 χιλιομέτρων. Αυτά τα πολύ μικρά σωματίδια λειτούργησαν σαν ατμοσφαιρικό “φίλτρο”, διαχέοντας το κόκκινο φως και δίνοντας στη Σελήνη μια χαρακτηριστική γαλαζοπράσινη απόχρωση.

Παρόμοια φαινόμενα καταγράφηκαν μετά τις ηφαιστειακές εκρήξεις του Ελ Τσιτσόν στο Μεξικό (1983), του Όρους της Αγίας Ελένης (1980) και του Πινατούμπο (1991).

ΠΗΓΗ