Η Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι ένα πνευματικό στάδιο, ένας μυστικός οδοδείκτης που οδηγεί τον άνθρωπο στην κατά χάριν θέωση, μέσα από την άσκηση, την προσευχή και τη μετάνοια.
Δεν είναι απλώς μια περίοδος νηστείας και εξωτερικής εγκράτειας, αλλά ένα κάλεσμα σε μια βαθύτερη εσωτερική ανακαίνιση, σε μια επιστροφή προς την αληθινή ζωή, που δεν είναι άλλη από την κοινωνία με τον Θεό.
Η Εκκλησία, σαν στοργική Μητέρα, μάς παρέχει πλήθος ιερών ακολουθιών, οι οποίες δεν είναι τυπικές διατάξεις ούτε απλές λατρευτικές συνήθειες, αλλά μυσταγωγικά βήματα προς τη μεταμόρφωση της ψυχής.
Καθεμία από αυτές τις ακολουθίες έχει το δικό της θεολογικό φορτίο, το δικό της πνευματικό μήνυμα, μια κλίμακα που ανεβάζει τον άνθρωπο από τη φθορά προς την αφθαρσία, από την πτώση προς την αποκατάσταση, από τον θάνατο προς τη Ζωή.
Το Μεσονυκτικό, η πρώτη ακολουθία της ημέρας, είναι μια πρόσκληση στην εγρήγορση.
Ο πιστός καλείται να γίνει “παιδί της ημέρας” (Ρωμ. 13,12), να περιμένει με άγρυπνο νου την έλευση του Νυμφίου.
Ο Όρθρος, που ακολουθεί, είναι η ανατολή της ψυχής, η δοξολογία προς τον Δημιουργό, η βεβαίωση ότι το φώς φως του Χριστού είναι εκείνο που καταυγάζει το σκοτάδι της ανθρώπινης ύπαρξης.
Οι Ώρες, δεμένες με τα πάθη του Κυρίου, λειτουργούν ως πυξίδα του χρόνου, μεταμορφώνοντάς τον από μια φθαρτή διαδοχή στιγμών σε ιερό χώρο σωτηρίας.
Καθεμία από αυτές υπενθυμίζει ότι η Ιστορία του κόσμου έχει κέντρο τον Χριστό, ότι κάθε ώρα και στιγμή είναι μια ευκαιρία για μετάνοια και ένωση με Αυτόν.
Ο Εσπερινός, η πρώτη ακολουθία της ημέρας κατά τη βυζαντινή παράδοση, μάς διδάσκει την ευγνωμοσύνη.
Η ζωή του ανθρώπου δεν είναι μια συνεχής απαίτηση, αλλά μια θυσιαστική προσφορά, ένα δοξαστικό “ευχαριστώ” προς τον Θεό για το φώς που μάς χάρισε και για το σκοτάδι που μάς φυλάσσει από την έπαρση.
Μέσα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, δεσπόζει η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων.
Πρόκειται για μια μοναδική λειτουργική εμπειρία, όπου δεν τελείται θυσία, αλλά προσφέρεται στους πιστούς το ήδη καθαγιασμένο Σώμα και Αίμα του Χριστού.
Η Εκκλησία, μέσα στη νηστεία της, δεν παύει να θρέφει τα παιδιά της.
Το φώς της Θείας Ευχαριστίας, αντί να καταργείται, γίνεται πιο μυστικό, πιο εσωτερικό, μια φλόγα που καίει σιωπηλά μέσα στο σκοτάδι της κατανύξεως.
Ο Χριστιανός καλείται να προσεγγίσει αυτό το μυστήριο με φόβο Θεού και ταπείνωση.
Να θυμάται ότι χωρίς τον Χριστό δεν μπορεί να ζήσει.
Ότι η νηστεία δεν είναι στέρηση, αλλά προσμονή της ουράνιας τροφής. Ότι η Θεία Κοινωνία δεν είναι μια τελετουργική πράξη, αλλά το ίδιο το μυστήριο της ζωής, η είσοδος του ανθρώπου στη θεία πραγματικότητα.
Κατά τις νύχτες της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η Εκκλησία μάς καλεί σε βαθειά περισυλλογή.
Το Μέγα Απόδειπνο, με την προσευχή «Κύριε των δυνάμεων», είναι μια φωνή αγωνίας, αλλά και εμπιστοσύνης.
Ο πιστός αναγνωρίζει την αδυναμία του, μα συγχρόνως επικαλείται Εκείνον που κρατά τον κόσμο στα χέρια Του.
Ο Μέγας Κανόνας του Αγίου Ανδρέου Κρήτης είναι ένας ποταμός δακρύων, μια αναγνώριση ότι η ανθρώπινη καρδιά μοιάζει με τον Άσωτο, τον Δαβίδ, τον Πέτρο, τον ληστή.
Είναι μια υπόμνηση ότι όλοι είμαστε άρρωστοι, αλλά υπάρχει ο Ιατρός.
Όλοι έχουμε πέσει, αλλά η χάρη του Θεού μάς ανυψώνει.
Οι Χαιρετισμοί της Θεοτόκου είναι μια ωδή στην Παναγία, τη μόνη που γέννησε τη Ζωή, τη μόνη που μπορεί να μάς οδηγήσει στον Χριστό.
Είναι μια προσευχή δοξολογίας και ικεσίας, που κορυφώνεται στον Ακάθιστο Ύμνο, αυτή την ανεπανάληπτη συμφωνία αγάπης ανάμεσα στην Εκκλησία και την Μητέρα του Θεού.
Η πορεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής αρχίζει με τον Εσπερινό της Συγγνώμης και κλείνει με τον Κατανυκτικό Εσπερινό της Κυριακής.
Στην αρχή, οι πιστοί μαθαίνουν ότι η συγχώρηση δεν είναι μια τυπική χειρονομία, αλλά μια πράξη λύτρωσης.
Στο τέλος, εισέρχονται ακόμα βαθύτερα στο πένθος της Σαρακοστής, για να μάθουν ότι η μετάνοια δεν είναι απελπισία, αλλά ελπίδα.
Διότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή δεν τελειώνει στο Πάθος, αλλά στην Ανάσταση.
Ολόκληρη η διαδρομή της δεν είναι μια πορεία θλίψης, αλλά μια πορεία θεραπείας.
Ο χριστιανός μαθαίνει να κλαίει όχι από απόγνωση, αλλά από αγάπη.
Να νηστεύει όχι από καταναγκασμό, αλλά από ελεύθερη προαίρεση.
Να μετανοεί όχι με φόβο, αλλά με την προσδοκία της Χαράς.Όλες οι ακολουθίες της Τεσσαρακοστής είναι ένας ύμνος προς την ανάσταση της ψυχής, μια κλίμακα που μάς ανεβάζει από τη γη στον ουρανό.
Και όταν φτάσουμε στην κορυφή της, τη νύχτα της Ανάστασης, θα καταλάβουμε ότι όλα όσα περάσαμε δεν ήταν απλώς μια προετοιμασία, αλλά η ίδια η εμπειρία της σωτηρίας.
«Ιδού νυν καιρός ευπρόσδεκτος, ιδού νυν ημέρα σωτηρίας!» (Β’ Κορ. 6,2).
ΑΠΟ ΤΗ ΣΕΛΙΔΑ “Κούρος Αλέξανδρος”]
simeiakairwn.gr
